ogłoszenie upadłości

Dla ustalenia zasadności zgłoszenia wniosku o upadłość istotne jest zbadanie dwóch kwestii. Są nimi istnienie zdolności upadłościowej oraz przesłanek, które pozwalają na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W celu uzyskania dalszych informacji dotyczących pojęcia zdolności upadłościowej zapraszamy do przeczytania artykułu. Jest on dostępny pod linkiem: http://drrfinanse.pl/ogloszenie-upadlosci-konsumenckiej/ W niniejszym artykule natomiast zostanie poruszona druga ważna kwestia, jaką stanowią przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Przesłanki te dzielą się na pozytywne i negatywne. Czym są przedmiotowe przesłanki?

 

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej – treści wprowadzające

Przepisy prawa upadłościowego nie tylko nakładają na osobę, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, aby ta posiadała zdolność upadłościową. Ustawa wskazuje także na okoliczności, które muszą wystąpić, aby wnioskodawca mógł ogłosić upadłość konsumencką – są to tak zwane przesłanki pozytywne. Przesłanki negatywne, to takie okoliczności, które będą skutkowały tym, że jeśli wystąpią wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej zostanie oddalony. Sąd upadłościowy bada przedmiotowe przesłanki zawsze podczas rozpoznania wniosku o upadłość. Sąd- wyda postanowienie o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej wnioskodawcy wtedy, kiedy zaistnieją wszystkie przesłanki pozytywne, a także nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. Jednak od tej zasady istnieją wyjątki. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej0 jest możliwe także wtedy, gdy wystąpi jedna, a także kilka przesłanek negatywnych, które mają charakter względny. Zostały one określone w art. 4914 ust. 2-4 PrUpad. Jednak jeżeli przesłanka negatywna ma charakter bezwzględny, ogłoszenie upadłości konsumenckiej prze Sąd nie jest możliwe. Rzeczone przesłanki określone zostały  w art. 4914 ust. 1 PrUpad.

Przesłanki pozytywne ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Konieczność posiadania wierzyciela

Co do zasady postępowanie upadłościowe dąży do zbiorowego dochodzenia należności wierzycieli, aby Ci mogli zaspokoić swoje należności w sposób równy. Jednak postępowanie upadłościowe można prowadzić również względem dłużnika, który posiada tylko jednego wierzyciela. Zatem pierwszą pozytywną przesłanką jest to, aby wnioskodawca posiadał co najmniej jednego wierzyciela, któremu przysługuje roszczenie pieniężne. Nie można ogłosić upadłości osoby, która posiada tylko jedno zobowiązanie o charakterze majątkowym, ale  niepieniężnym.

Niewypłacalność

Drugą pozytywną przesłanką, która musi wystąpić, aby ogłoszenie upadłości konsumenckiej było możliwe jest niewypłacalność dłużnika. W rozumieniu ustawy osobą niewypłacalną jest ten, kto utracił zdolność wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, a opóźnienie w wykonaniu przedmiotowych zobowiązań wynosi co najmniej trzy miesiące. W przypadku ogłoszenia upadłości konsumenckiej wystarczy, że jedno ze zobowiązań będzie spełniało tę przesłankę, a dłużnik zostanie uznany w rozumieniu ustawy za niewypłacalnego.

Przesłanki negatywne bezwzględne skutkują oddaleniem wniosku o upadłość konsumencką.

Art. 4914 ust. 1 PrUpad „Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa”

Umyślność:

Pojęcie umyślności odnosi się do danego zachowania, lub jego zaniechania, czego skutkiem jest powstanie stanu niewypłacalności, a dłużnik doprowadził do takiego stanu w sposób zamierzony, albo taki, że z łatwością mógł przewidzieć, iż jego zachowanie lub zaniechanie doprowadzi do stanu niewypłacalności. Sąd jednak w tym przypadku musi zwrócić szczególną uwagę okoliczności, które wyłączają winę dłużnika. Takie jak: choroba psychiczna, lub inne istotne okoliczności, które wyłączyły świadome powzięcie decyzji przez dłużnika. Aby Sąd mógł podnieść kwestie umyślności lub istotnego zwiększenia stanu zadłużenia, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd nie tylko zamiaru, ale także związku przyczynowo skutkowego pomiędzy zachowaniem a faktycznym pogorszeniem się sytuacji finansowej dłużnika.

Przykład:

Pan Jan Kowalski zaciągnął kilka kredytów bankowych w niedużych odstępach czasu, a wartość nominalna tych kredytów znacząca przewyższała majątek posiadany przez Jana Kowalskiego. W następstwie Jan Kowalski ze świadomością braku możliwości spłaty zaciągniętych zobowiązań, wyzbywał się całego majątku.  Tym samym uniemożliwił skuteczną egzekucję należności przez wierzycieli.

Rażące niedbalstwoOgłoszenie-upadłości-2

Pojęcie rażącego niedbalstwa odnosi się również do zachowania lub zaniechania, które stanowi naruszenie powszechnie znanych środków ostrożności, jakie należy powziąć podczas danej aktywności. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest możliwe, jeżeli niedbalstwo ma charakter rażący. Czyli taki, w którym nie zachowano żadnych podstawowych zasad charakterystycznych dla danej sytuacji, które oczywiste byłyby dla każdego człowieka. Oczywiście musi tutaj wystąpić związek przyczynowo skutkowy mający swój skutek w pogorszeniu sytuacji finansowej dłużnika.

Przykład:

Pan Jan Kowalski prowadził samochód będąc pod wpływem alkoholu, spowodował wypadek w wyniku którego zasądzono na rzecz poszkodowanego wysokie odszkodowanie oraz zadośćuczynienie. Pan Jan Kowalski w związku z koniecznością zapłaty wysokich sum popadł w stan niewypłacalności. Sąd oddali jego wniosek z racji rażącego niedbalstwa, jakim wykazał się Jan Kowalski. Powszechnie wiadomo, że nie prowadzi się pod wpływem alkoholu i jest to przyczyna, której skutkiem jest stan niewypłacalności.

Wniosek o upadłość konsumencką może zostać rozpatrzony przez sąd w sposób przychylny nawet, jeśli wystąpią negatywne przesłanki względne.

Sąd oddali wniosek o upadłość konsumencką, jeśli w okresie dziesięciu lat od dnia złożenia wniosku toczyło się postępowanie upadłościowe wobec tego samego dłużnika, a postępowanie to zostało umorzone z innych względów, niż na wniosek dłużnika. Przykładem może być uchylenie planu spłaty wierzycieli. Wniosek o upadłość konsumencką może zostać również oddalony, jeśli dłużnik mający obowiązek zgłoszenia wniosku w określonym terminie, uchybił temu terminowi. Negatywną przesłanką względną jest również skarga pauliańska, tzn. dłużnik dokonał w okresie 10 lat czynności, która została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. Istotne jest również, że czynności dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli muszą być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Samo wszczęcie postępowania nie stanowi rzeczonej przesłanki. Kolejną przesłanką negatywną względną jest wcześniejsze umorzenie zobowiązań dłużnika. Jeżeli w okresie dziesięciu lat dłużnik złożył wniosek o upadłość konsumencką, a jego zobowiązania zostały umorzone częściowo lub w całości, sąd oddali wniosek. Sąd oddali również wniosek o upadłość konsumencką wtedy, gdy przedmiotowy wniosek został wypełniony nierzetelnie, tj. niezgodnie z prawdą lub niezupełnie.

Klauzule rozsądku

Jak już wcześniej wskazano – wystąpienie negatywnych przesłanek nie zawsze musi oznaczać oddalenie wniosku o upadłość konsumencką. Sąd ma do dyspozycji klauzule rozsądku, które pozwalają na to, aby postępowanie w przedmiocie upadłości konsumenckiej było przeprowadzane w sposób indywidualny, a sprawa rozpatrywana była z uwzględnieniem wszelkich aspektów. Klauzulami rozsądku nazywamy: należytą staranność, względy słuszności oraz humanitarne. Sąd z urzędu zobowiązany jest do brania ich pod uwagę. Dzięki względamom słuszności i humanitarnym postępowanie w materii upadłości konsumenckiej jest postępowaniem elastycznym i rozszerza możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej nawet w trudnych i nie do końca jasnych przypadkach.